گزارش‌های تازه‌ای که در شهریور ۱۴۰۵ درباره وضعیت تجارت الکترونیک ایران منتشر شده، تصویری دوگانه از این بازار ترسیم می‌کند: از یک سو رشد قابل‌توجه حجم معاملات و از سوی دیگر افزایش نگرانی‌ها درباره اعتماد مشتریان و پایداری زیرساخت اینترنت.
رشد معاملات و تغییر ساختار بازار
بر اساس اعلام رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، در بهار امسال تعداد معاملات بخش خرید نسبت به مدت مشابه سال قبل سی‌ویک درصد و حجم ریالی این معاملات شصت‌وهشت درصد افزایش یافته است. در کنار این، فروش فروشگاه‌های اینستاگرامی نیز در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته و در برخی سال‌ها حتی از فروش پلتفرم‌های برخط رسمی پیشی گرفته است.
افزایش شکایت‌ها و چالش اعتماد
در کنار رشد بازار، تعداد شکایت‌های ثبت‌شده مشتریان نیز افزایش یافته است؛ طبق گزارش‌ها، در بهار امسال تعداد شکایت‌ها نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود پنجاه‌وشش درصد رشد داشته است. این موضوع نشان می‌دهد که رشد سریع فروش باید با توسعه هم‌زمان زیرساخت‌های هویت دیجیتال، اعتبارسنجی فروشندگان، کشف تقلب و رسیدگی سریع‌تر به شکایات همراه شود تا اعتماد مشتریان آسیب نبیند.
وابستگی به کیفیت اینترنت
یکی از نکات قابل‌توجه در اخبار اخیر، تأثیر مستقیم کیفیت و پایداری اینترنت بر عملکرد فروشگاه‌های اینترنتی است. یک فعال حوزه تجارت الکترونیک اعلام کرده که به‌دلیل کندی شدید اینترنت در روزهای اخیر، حجم فروش کسب‌وکارش بیش از چهل درصد کاهش یافته است؛ آماری که اهمیت زیرساخت شبکه پایدار را برای هر کسب‌وکار آنلاین به‌روشنی نشان می‌دهد.
روند تأمین مالی خرید
استفاده از ابزارهای خرید اعتباری (BNPL) نیز در تجارت آنلاین ایران رو به افزایش است و به مشتریان امکان می‌دهد بدون طی فرآیندهای پیچیده دریافت وام بانکی، خرید خود را انجام دهند. با این حال کارشناسان تأکید دارند که تأمین مالی به‌تنهایی نمی‌تواند موفقیت پایدار یک پلتفرم فروش را تضمین کند و باید در کنار سایر عوامل مانند کیفیت خدمات و اعتمادسازی دیده شود.
جمع‌بندی
تجارت الکترونیک ایران در مسیر رشد قرار دارد، اما این رشد با چالش‌هایی مانند افزایش شکایت‌های مشتریان و ناپایداری زیرساخت اینترنت همراه است. کسب‌وکارهایی که به این عوامل توجه کنند و روی اعتمادسازی و زیرساخت پایدار سرمایه‌گذاری نمایند، در بلندمدت جایگاه بهتری در این بازار در حال رشد خواهند داشت.
